Respect hoort aan de basis te liggen…

Respect hoort aan de basis te liggen van de relatie met je paard en daar horen koekjes niet bij… Dat hoor ik heel vaak. Misschien denk jij er ook wel zo over?

Het ding is, paarden denken niet over respect zoals wij erover denken. Ze denken niet ‘oh nu vandaag zal ik mijn baasje eens hebben en lekker pushy doen’. Dingen die wij als onrespectvol beschouwen, daar kijkt het paard heel anders tegen aan. 

Voor hem is het namelijk simpel: als ik daar duw, dan krijg ik wel eens een duw terug (negatieve aandacht is óók aandacht), een aai (want baasje staat uit te leggen en doet maar wat) of vallen er lekkernijen te rapen (zie cartoon onderaan). 

Als ik dit doe, dan volgt er dit. Oorzaak en gevolg… Als je deze principes door hebt, dan is het ineens een stuk gemakkelijker om het gedrag van je paard niet persoonlijk op te nemen. Want geef toe, dat doen we allemaal wel eens. 😉

Obstakels op je pad…

Af en toe komen er onverwacht obstakels op je pad. Zoals bijvoorbeeld stilstaand verkeer terwijl je onderweg bent… 

Je kan er dan voor kiezen om stil te blijven staan, met de nodige frustraties en zonder te weten wanneer je weer vooruit gaat. Je kan er ook voor kiezen om een alternatieve route te nemen, waarmee je langer onderweg bent, maar nog steeds op je bestemming geraakt, al weet je niet wanneer… Of je kan er voor kiezen je route om te gooien en een nieuwe bestemming te kiezen.

Als jij een obstakel tegen komt, blijf je dan stil staan, kies je een omweg of gooi je het wel eens over een heel andere boeg? Want zo gaat het ook bij het trainen van paarden. Je kan er voor kiezen om te blijven doen wat je altijd deed, als jij en je paard daar happy mee zijn. Je kan een omweg nemen of je kan iets anders proberen dat misschien way out of your comfortzone ligt.

Vallen is niet erg…

Al ga je 100 keer tegen de grond, zolang je maar 101 keer op staat. That’s the spirit! Want vallen, dat doet iedereen wel eens. Dan heb ik het niet over van je paard vallen natuurlijk, maar gewoon, over dingen ondernemen. Plannen maken, aan doelen werken. Zoals bijvoorbeeld op regelmatige basis een blog schrijven. 😉  

Als mensen tegen problemen aanlopen met hun paard, dan ben ik de eerste om bij te staan met raad en daad. Misschien wringt daar net het schoentje wat betreft die blog, ik weet namelijk niet waarmee ik jou kan helpen. Als jij me nu eens een probleem voorlegt, een onderwerp mee geeft, een idee opgooit, dan zorg ik dat ik iets te vertellen heb waar ook jij daadwerkelijk iets aan hebt.  

Deal?  

Voor vandaag wil ik je alleen maar meegeven dat het oké is om af en toe te vallen en te krabbelen om weer overeind te komen. Iedereen heeft zulke periodes, iedereen gaat door zulke fases. Ik dus ook!  

Menig mensen hebben mij hun voorbeeld genoemd en ondertussen durf mezelf ook wel zo te zien. Lange tijd dacht ik dat je als persoon met een ‘voorbeeldfunctie’ perfect moest zijn. Vooral geen gekke dingen zeggen op social media en zien dat alles wat je aanhangt netjes, wetenschappelijk onderbouwd is. Trainingsbloopers delen leek me een grote no-go, eigenlijk gewoon een training delen, want het moest maar eens niet gaan volgen de boekjes. Eén van mijn grootste nachtmerries? Afgaan op een demo. Stel je toch eens voor dat je paard het even niet doet voor 100+ mensen en dat jouw perfectie aangetast wordt.  

En weet je wat? Het is me ook daadwerkelijk en zelfs meermaals overkomen… Daar vertel ik je graag een andere keer over!

Respect

Geregeld hoor ik het in mijn omgeving en hoe vaak heb ik het al niet gelezen op social media en fora? Respect…  

Onlangs las ik ergens weer het zoveelste topic. Een tweejarige die zijn eigenaar ‘rustig’ omver loopt, een jaarling die ‘knettergek’ wordt tijdens het wandelen, een ander paard dat zijn eigenaar altijd voorbij loopt. Paard heeft geen respect! Toch?  

Met deze uitspraak heb ik het eerlijk gezegd een beetje moeilijk. En zéker als het ook nog eens om een jong paard gaat. Niemand lijkt zich af te vragen of het dier in kwestie überhaupt wel geleerd heeft hoe hij moet functioneren in onze mensenwereld, hoe hij moet omgaan met al die mensenwensen. Een paard wordt namelijk niet geboren met deze informatie.    

Als je respect wil krijgen van je paard, dan moet hij eerst weten wat respect is. Om respect te kennen, moet je het hem eerst geven. Maar wat is respect nu eigenlijk? In het woordenboek zal je als betekenis eerbied of ontzag tegen komen. Klinkt zwaar, of niet? Gelukkig is de oorspronkelijke betekenis een stuk luchtiger: respect betekent ‘gewoon’ omzien naar. Rekening houden met elkaar dus! Je bewust zijn van de ander.  

Waarom loopt die tweejarige zijn eigenaar rustig omver?
a. Een gebrek aan respect.
b. In al zijn enthousiasme is hij er zich niet helemaal van bewust van het feit dat het wezen mens niet zo veel kan hebben als het wezen paard.  

Waarom wordt de jaarling knettergek tijdens het wandelen?
a. Een gebrek aan respect.
b. Het is een jong kuddedier welke graag bij zijn vriendjes vertoeft. Hij panikeert bij het weggaan, misschien wordt hij zich pas later op de wandeling bewust dat hij echt wel zonder vriendjes op stap is…  

Waarom loopt het paard zijn eigenaar steeds voorbij?
a. Een gebrek aan respect.
b. Dit  paard heeft geleerd dat de snelste weg naar de wei of stal, voorbij de eigenaar is. Hij is er zich niet van bewust dat zijn eigenaar het niet fijn vindt om mee op sleeptouw genomen te worden.  

Niet bewust van de ander of een gebrek aan respect?

Jij mag het zeggen!

Ontwormen en dat gedoe…

Ontwormen is voor sommige paarden (en eigenaren) een heel gedoe. Vaak wordt dat op de smaak van de pasta gestoken, in praktijk blijkt het echter inderdaad gewoon het ‘gedoe’ te zijn. 

Het baasje komt namelijk al enigszins zenuwachtig de stal in, achter zijn rug houdt hij iets verborgen. Hij benaderd wat gehaast zijn paard en doet het halster vluchtig om. Voorzichtig en zachtjes haalt hij achter zijn rug de tube van de pasta, zijn manier is een beetje sluipend te noemen.

Het paard is op zijn hoede en doet zijn hoofd een beetje omhoog zodat hij een beter overzicht heeft. De eigenaar houdt zijn paard goed en stevig vast, haalt vlug de pasta van achter zijn rug en wil die in de mond van het paard duwen.

Het paard schrikt, gooit zijn hoofd omhoog. De pasta valt op de grond en de emoties bij beide lopen hoog op…

Jammer, want als je goed voorbereid te werk gaat hoeft dat helemaal niet zo’n probleem te zijn…

Anders is niet gek…

Ondanks het feit dat clickertraining een efficiënte en paardvriendelijke trainingsmethode is, stuit deze manier van trainen nog erg vaak op weerstand binnen de paardenwereld. Honden worden met clickertraining getraind, dolfijnen worden ermee getraind, zelfs tijgers, apen, hamsters en ja, zélfs goudvissen worden ermee getraind. Je kan het zo gek niet bedenken, maar een paard trainen met clickertraining? Ho maar! Dat kan toch niet, want…

‘Van voedselbeloningen gaat mijn paard schooien.’ Niet consequent omgaan met voedselbeloningen kan inderdaad leiden tot schooi-gedrag. Bedenk echter dat dit niet aan je paard ligt, maar aan jou als trainer. Door gebruik te maken van een markeersignaal of bridge, zal je paard leren dat er zonder signaal geen voedsel komt. Let erop hoe je de voedselbeloning geeft en voer in de toekomst niet meer zo maar iets uit de hand. Leg het liever op de grond of in de voerbak. Of geef je paard een (kleine) opdracht, bridge en beloon!

‘Voedsel is geen beloning voor een paard, want hij moet er niet voor ‘werken’.’ Enerzijds zijn mensen bang dat een paard gaat schooien, anderzijds zeggen mensen dat voedsel geen beloning is. Klinkt tegenstrijdig, niet? Het klopt dat een grasje nog nooit is weggelopen voor een paard. In de natuur is gras echter schaars in vergelijking met de mooie, groene en overvolle weides bij ons. Het spijsverteringstelsel van een paard is erop gebouwd om continu voedsel te verwerken en op te nemen. Eigenlijk heeft een paard dus altijd een beetje honger.

‘Ik zet mezelf lager in rang door voer af te staan.’ Een paard is een paard en een mens is een mens. Dat weet je paard ook. Hij ziet jou niet als een paard, dus waarom zou hij met jou moeten wedijveren over rangorde? Ik geloof niet in het rangorde verhaal tussen mens en paard, maar voor degene die er wel in geloven: in een kudde wordt er voor elkaar gezorgd. Iedereen krijgt dus voldoende te eten, al bepaalt de hogere in rang wel waar en wanneer. Jíj bent degene die bepaald. Sterker nog: door gebruik te maken van de bridge maak je héél duidelijk wanneer er gegeten wordt!

‘Mijn paard moet het voor mij doen.’ Helaas, voor niets gaat de zon op. Dat is ook zo voor ons mensen. Een paard doet in feite niets voor de mens, tenzij hij er zelf beter van wordt, nu, op dit moment. Maar weet hij veel dat je honderden euro’s besteedt aan stalgeld, dierenarts, hoefsmid of dat je voor dag en dauw op pad bent om hem te verzorgen. Hij leeft in het hier en nu en wil eten, drinken, spelen, slapen, aandacht, …

‘Mijn paard moet gewoon luisteren.’ Gewoon luisteren kan alleen maar als hij heeft leren luisteren. Een paard wordt niet geboren met de wetenschap van ‘mensenwensen’, dingen die de mens van hem wil en verwacht. Hij kan niet aan je verwachtingen voldoen als hij niet weet wát hij moet doen. Aan jou dus om dat aan hem uit te leggen.

‘Mijn paard moet het voor een kriebel doen.’ Als jouw paard een kriebel of aai helemaal het einde vindt, dan is dat zeker geen probleem. Realiseer je echter wel dat de ontvanger bepaalt wat een beloning is en wat de kracht van deze beloning is. Als je paard aanrakingen helemaal niet fijn vindt, dan zal hij die kriebel niet weten te waarderen en is het geen beloning voor hem. Paarden kunnen natuurlijk niet zeggen wat ze fijn of lekker vinden, maar over het algemeen merk je snel genoeg wat hem sterk motiveert, wat minder motiverend is en wat niet.

‘Clickertraining is niet ‘natural’.’ Laten we wel wezen, aan het houden van, omgaan met en trainen van paarden is niets natuurlijk. Ook jouw paard is begrensd. Hij staat misschien niet in een stal, maar je hebt hem aan een lijn of omheiningen beletten hem om de wijde wereld in te trekken. En dat is misschien maar goed ook, de mensenwereld is de paardenwereld immers niet. Je hebt een paard omdat jij paarden leuk vindt en niet omdat het paard zo graag in de mensenwereld terecht wou komen. Het is jouw taak om ervoor te zorgen dat hij zich binnen die mensenwereld op zijn gemak voelt door rekening te houden met zijn natuurlijke behoeftes en een paardvriendelijke training.

Clickertraining wérkt. Met deze manier van trainen krijg je niet alleen een betere band met je paard, je wordt er ook een betere paardentrainer door. Het is een eenvoudige en efficiënte manier van trainen. Als je weet wat een paard drijft, als je weet hoe hij denkt en leert, dan wil je geen andere manier van trainen meer. Clickertraining is namelijk bovenal een paardvriendelijke manier van trainen en dat willen we toch allemaal voor ons paard?

Maar als ik nu stop, dan heeft híj gewonnen…

Onlangs was ik bij iemand die heel fanatiek op de grond werkte met haar paard. Ze had reeds diverse cursussen en trainingen gevolgd bij personen die erom bekend staan ‘anders met paarden om te gaan’. Anders, gebaseerd op paardenpsychologie. Inleving in de wereld van het paard, met respect en vertrouwen. Ervaring was er dus al wel en de wil om het ‘anders’ te doen ook. Op een gegeven moment wilde de trainer het paard achterwaarts over een zeil sturen. Voorwaarts ging immers prima, dus tijd voor een stap verder. Bij het halthouden stond het paard reeds scheef, bij het achterwaarts vragen werd dat alleenmeer scheef. Ik zei: ‘Begin opnieuw, zet jezelf én je paard op voor succes!’ Goed begonnen is immers half gewonnen, toch?

‘Maar als ik nu stop, dan geef ik het op en heeft híj gewonnen…’

Huh? Van zo’n opmerkingen sta ik soms toch nog even te kijken. Zenden ze zulke informatie nog steeds de wereld in? Laten we het anders bekijken, laten we ons inleven in de wereld van het paard. Voor het paard ligt er een vreemd, groot, blauw oppervlak. Zijn trainer heeft hem geleerd dat hierover wandelen niet levensbedreigend is en dat doet hij dan ook keurig! Wat hij echter nog meer met dat ding aan kan vangen, is voor hem een vraag en voor de trainer een weet. Een paard denkt niet in termen van winnen of verliezen, hij doet gewoon wat hij denkt dat goed is.

Als een oefening dus niet loopt zoals je in gedachten had, zet dan een stapje terug. Ga naar het punt waarop het wél goed ging en bouw daarop verder. Stapje voor stapje. Zo krijg je alleen maar winnaars!

Geurtraining?

Heeft jouw paard daar ook last van? 

Hij is eigenlijk wel braaf, jouw paard, jij kan er alles mee. Maar van zodra de dierenarts aan komt wandelen, lijkt het wel een monster…

Je paard reageert onrustig, vergeet ineens alle beleefdheidsregels (hoezo mensen zijn niet gemaakt om omver te lopen?) en reageert soms zelfs agressief.

Even de tanden checken met gevaar voor een hersenschudding… 

Harttonen luisteren terwijl paardlief alle kanten op springt…

Vaccinaties toedienen, het is werkelijk een gevecht… 

Jup, je kijkt uit naar het moment wanneer dat moet gebeuren. 

Je hebt er je hoofd al over gebroken waarom ie nu zo doet… Je hebt hem toch goed voorbereid? 

Je hebt al een andere dierenarts geprobeerd. Een vrouw, want misschien houdt je paard niet van mannen? Het maakt niet uit, het lijkt niet persoonlijk. Bij élke dierenarts reageert je paard zo.

En als je een flesje ontsmettingsalcohol open doet, dan is de kans groot dat je paard óók bij jou ineens te keer gaat.

Paarden hebben een zeer sterk reukorgaan en koppelen ook geuren aan gebeurtenissen. Het zou dus zo maar kunnen dat het geurtje van de dierenarts samen viel met een niet zo fijne ervaring. 

Aan jou om geurtraining in te lassen om de negatieve ervaring te vervangen door een positieve ervaring.